Ət sevgisi ölməzdir, dönməzdir, sönməzdir

Bu sual uzun müddət məni narahat edib. Nəyə görə ət yeməklərini bu qədər sevirik? Ən çox sevdiyimiz yeməklər hansılardır? Lülə kabab, tikə kabab və digər kabab növləri. Azərbaycanda hər 10 adamdan 9-u toylarda israfçılığı tənqid edir. Amma Azərbaycanda 10 adamdan 10-u da o israfçılığı edir. Çünki buna məcburdur. Bunu etməsə bir ömür söyüşdən, qarğışdan canını xilas edə bilməyəcək. Adam toya gedir, axşam evə qayıdanda verilən ən birinci sual bu olur: Yeməkləri necə idi? Yəni, bizi gənclərin xoşbəxtliyi, toydakı musiqi, dost-tanışla edilən söhbətlər maraqlandırmır. Daha doğrusu bəlkə də maraqlandırır, amma bir  o qədər də yox. Əsas olan yeməkdir. Yeməklər yaxşıdırsa toy da yaxşı olub demək ki. Yeməklər yaxşıdırsa demək ki, bəylə gəlin də xoşbəxt olacaq. Yəni əsas ölçü vahidi qidadır. Nədənsə bu haqda düşünəndə internetdə  təsadüfən qarşıma yapon təhsil sistemi ilə bağlı məqalə çıxdı. Çox maraqla oxudum. Yaponiyada ibtidai təhsildə 1,2,3,4 və 5 qiymətləri verilirmiş şagirdlərə. Və dəhşətli məqam odur ki, bir və iki qiyməti alan şagirdlər dərsdən sonra xarakiri edirmiş. Bilməyənlər üçün deyim ki, xarakiri qılıncla özünü doğrayaq canına qəsd etməkdir. seppuku - qarını yarmaq. 

Yapon Təhsil Qurumu dərhal toplantı keçirir və qərar qəbul edir. İbtidai sinifdə şagirdlərin qiymətləndirilməsi tamamilə qadağan olunur. Elə bu hissəni oxuyarkən toydan sonra qalan yeməkləri çantalarına, paketlərə dolduran qadınları xatırladım. Niyə bizim insanımızın zamana, enerjiyə, itirdiyi gəncliyinə heyfi gəlmir. Niyə bu adamları ancaq mədələri düşündürür? Bilmirəm, bu vəziyyət gülməlidir ya ağlamalı? Bilirəm, deyəcəksiniz ki, bəlkə kasıbdır, ona görə məcburdur. İcazə verin, izah edim. Günlərin bir günündə bir oxucu zəng edib məni dəvət etdi. Qəşəng bur məclis oldu, yedik, içdik, dedik, güldük, sonra da gözdən düşdük. Range Rover markalı maşında bir az gəzdik. Maşını sürücü sürürdü, adamın şəxsi sürücüsü var idi. 10-15 dəqiqə sonra bir bankamat qarşısında maşını saxlatdırdı və mənə dedi:

- 5 dəqiqə gözlə, bankamatdan sosial yardımımı çıxarım gedək. 

Yəni, başa düşürsüz vəziyyəti? Məsələ kasıblıqda deyil e, harınlıqdadır. Göz doysun gərək. Adamın yüz neçə minlik maşını. Bəlkə də qiymətini səhv deyirəm, maşınlardan başım çıxmır, həvəsim yoxdur. Amma bilirəm ki, bahalı maşındır. O qədər imkanın ola amma bu qədər acgöz olasan, mənə verdiyi qonaqlıda 100 manata yaxın hesab verdi. Bahalı yerdə idik, hərçənd ki, mən belə bər-bəzəkli yerləri sevmirəm, sadə adamlarla yeyib-içmək, deyib gülmək, dərdləşmək mənə daha çox zövq verir. 

Dözmədim, soruşdum?

- Bu qədər imkanın var, niyə belə edirsən?

- Şair, dövlətdən gələn pul başqa şeydir e, daha ləzzətli olur.

- Axı, o pulu sadə adamların verdiyi vergi əsasında sənə verirlər. Bəs onların haqqı?

- Haqqı zadı boş ver. Bacarana can qurban. 

Təbii ki, həmin adamla bir daha görüşmədim. Ancaq hələ də düşünürəm, görəsən tərbiyələndimi? Səhv etdiyini anladımı?  

Biz niyə ət yeməklərini sevirik? Çünki bizim işlətdiyimiz sözlərin çoxu "ət" lə bitir. Fikir verin.

dövl- ət, məhəbb-ət, sən-ət, sədaq-ət, məhar-ət, mərif-ət, səad-ət, həqiq-ət, ədal-ət. 

Bəzi adamlar üçün dövlət, həqiqət, ədalət elə "ət" kimidir. Sənət adamlarımızın çoxu da sənət vasitəsi ilə dövlətlə bazarlıq edirlər. Çünki onlar dövl-ət və sən-ət sözlərindəki ancaq "ət" hissəsini görürlər. Allah doydursun. Ət sevgisi ölməzdir, dönməzdir, sönməzdir. Boş verin e, bunları, bir sual verim sizə.

Vəzifədə işləyib rüşvət almayan adamın lox sayıldığı ölkə hansıdır?

a) Avtraliya
b) Hollandiya
c) Fil dişi sahili
d) Mozambik
e) Heç biri

Osmanlı hökümətində ermənilər, Mudros müqaviləsi, Bakının taleyi . . .

Tənbəllik etməyib Mudros müqaviləsinin bütün maddələrini tək-tək oxudum. Mudros Müqaviləsi – 30 Oktyabr  1918 -ci ildə Osmanlı imperiyası ilə Antanda  dövlətləri arasında bağlanmış sülh müqaviləsidir. Müqavilə Lemnoos adasının Mudros limanında ingilis hərb gəmisi "HMS Agamemnon" gəmisində imzalanmışdır.  

Antanta - Almaniya tərəfindən gözlənilən təcavüzə qarşı 1904 - 1907-ci illərdə yaradılmış B.Britaniya-Rusiya-Fransa ittifaqıdır. Sonralar 1915- ci ildə İtaliya və Yaponiya da bu ittifaqa qoşuldu.

Müqavilədəki 3 maddə diqqətimi daha çox çəkdi. Həmin maddələri yazıram:

1) Erməni vilayətlərində üsyan olarsa buna müdaxilə etmək haqqı ancaq Antanta dövlətlərinə verilsin. 

2) Eməni əsirləri Antanta dövlətlərinin nümayəndələrinə təslim edilsinş

3) Osmanlı höküməti Bakının işğalına mane olmayacaq. ( Bakının ingilis tərəfindən işğalına mane olmamaqdan söhbət gedir)

Hər zaman demişəm ki, düşməni küçümsəməklə böyük səhvə yol veririk. İdeoloji və təşkilatlanma baxımından ermənilər tarix boyu bizdən daha bacarıqlı olublar. Maraqlısı odur ki, 1918-ci ilin 15 Sentyabrında Bakını işğaldan azad edən Osmanlı cəmi 1 ay sonra Bakının işğalına etiraz etməyəcəyi maddəsi isə razılaşır. Bilirəm, hər zamankı kimi bu dəfə də bu yazıdan sonra mənə ruspərəst, ermənipərəst, farspərəst deyənlər olacaq. Ancaq bilənlər bilir ki, tarixdə ən çox sevdiyim şəxsiyyətlərdən ikisi Məhəmməd Əmin Rəsulzadə və Mustafa Kamal Atatürkdür. Və məni bu məsələlərdə ittiham edənlər onu da dəqiq bilsinlər ki, heç biri Azərbaycanı və Türkiyəni məndən daha çox sevə bilməzlər. Sevgisini əməldə göstərə bilən adamlar zatən mənə haqq verəcəklər. Sevgisi ancaq sözdə olan adamlarsa məni nə qədər ittiham etsələr də əmin olsunlar ki, boş işlə məşğuldurlar. Bilənlər onu da bilir ki, mən havaya söz demirəm, faktlarla danışıram. Şübhəsi olan açsın Mudros müqaviləsinin maddələrini oxusun. Hətta sizə konkret mənbə də göstərirəm. Türkiyə Cümhuriyyətinin 3-cü prezidenti Cəlal Bayar tərəfindən yazılmış 8 cildlik "Ben de yazdım" kitabını oxusunlar. Əgər kitabı tapa bilməsəniz mənə yazın, sizə pdf variantını göndərim. Bu müqaviləni oxuduqca anlayırsan ki, böyük ölkələr erməniləri dəstəkləyir. Və bunda Osmanlı hökümətinin çox böyük qüsurları var. 

Osmanlı hökümətində 22 paşa, 29 nazir, 33 millət vəkili, 7 böyük elçi, 11 baş konsul erməni idi. Hələ mən yüksək bürokratlardan, valilərdən danışmıram. Onların sayı 40-dan çox idi. 

Biliəm, Nicat Həşimzadə agentdir, özündən uydurur deyənlər olacaq, amma nümunə göstərə bilərəm. 

Yosep Vardanian (Vardan Paşa), Karapet Paşa (Tavutian), Hovhannes Paşa (Guyumjian) Gabriel Paşa (Sevan), Anton Paşa (Nafielian), Tiran Paşa (Papazian), Hakob Bey (Tavutian), Gaspar Bey (Sinapian) - bunlar Osmanlı hökümətinin paşalarıdır, aralarında doktor, əczaçı da var. Osmanlı ordusunu ləvazimatla, dərmanla təmin edən paşalar milliyətcə erməni idi.  Sultan II. Mahmud' un şəxsi həkimi erməni idi - Manuel Shasian 

Ohannes Sakız, Qabriel Noradunkyan, Qarabet Artin, Kirkor Sinapyan, Bedros Hallacyan, Oskan Mardikyan, Stanbulyan Efendi - bunlar Osmanlı İdarəetməsindəki erməni nazirləri olub. 

Agop Babikyan (Tekirdağ), Kegam Dergarabedyan (Muş) Karakin Pastırmacıyan (Erzurum), Vahan Papazyan (Van),  Artin Boşgezenyan (Halep), Krikor Zohrep (İstanbul), Bedros Hallacyan (İstanbul), Karabet Tomayan (Kayseri), Nazaret Dagavaryan (Sivas)  - Bunlar erməni millət vəkilləridir. Mötərizə içində hansı şəhərin millət vəkili olduqları qeyd olunub. 

Dikran Aleksanyan (Brüksel), Yetvart Zohrab (Londra), Dikran Tıngır (Berlin), Garabet Artin Davud (Berlin-Viyana), Ohannes Kuyumcuyan (Roma) - Bunlar Osmanlı hökümətinin xarici ölkələrdə olan böyük elçiləridir, yəni səfirləri. 

Bəli, başa düşürəm, Osmanlı bir imperiya idi, imperiya tərkibində təbii ki, bir çox millətlər olur. Ancaq ermənilərə olan bu sayğı, bu diqqət, bu inam özünü doğrultmadı. Təsəvvür edin ki, sultan II Əbdülhəmid şəxsi sərvətinin və dövlət xəzinəsinin müdafiəsini də ermənilərə etibar etmişdi. Nəticədə bilirsizmi nə oldu? Bu haqda az  sonra, ya da çox sonra. . .

1890-cı il 20 İyunda Ərzurumda, 15 İyulda İstanbulda erməni üsyanları oldu. Daşnaqsütun partiyasının əli ilə Avropa dövlətləri Osmanlı hökümətinə müdaxilələr edirdilər. 1896-cı ildə 26 Avqustda İstanbulda ermənilər yenə üsyan etdilər. 129 Osmanlı əsgəri qətlə yetirildi. Osmanlı xəzinəsinə hücum edib 157 insanı əsir götürdülər. Bankı partlatmaq təhdidi ilə hökümət qarşısında şərtlər qoydular, Avropa ölkələrinin dəstəyi ilə üsyanı törədənlər gəmiylə Marselə qaçdılar.  Şəxsi sərvətini, dövlət xəzinəsini ermənilərə əmanət edən II Əbdülhəmidə qarşı sui-qəsd planı hazırladılar. 

İstəyirəm bir mövzuya xüsusi diqqət edək. Daşnaqsütun partiyası 1890- cı ilə yaranıb. Osmanlıda erməni üsyanları da 1890-cı ildən etibarən başlayıb. 

Sarıqamış döyüşündə də ermənilər Osmanlıya xəyanət etdilər.

Sarıqamış hərəkatı — Rusiya çarlığı ilə Osmanlı imperiyası arasında Birinci Dünya müharibəsi dövründə 1914 -cü il dekabr ayından 1915 -ci il yanvar ayına qədər Sarıqamış bölgəsində baş vermiş döyüşdür. Döyüş Osmanlı hökümətinin böyük hərbi səhvi nəticəsində Rusiya çarlığının qələbəsi ilə nəticələnmişdir. Osmanlı tərəfindən döyüşən ermənilər arxadan osmanlı əsgərlərini qətlə yetirirdilər bu döyüşdə. 

Əsl şoku indi yaşayacaqsınız. Dediyim kimi Sarıqamış əməliyyatında ermənilər Rusiya ilə həmrəy oldular. Biz Rusiya deyirik, əslində Antanta ilə həmrəy olub. Bir yandan Sarıqamışda Osmanlıya xəyanət edən ermənilər, digər tərəfdən Ənvər Paşanı əsirlikdən xilas ediblər. Məhz həmin Sarıqamış hadisəsində. Bu munasibətlə Ənvər Paşa İstanbul erməni  patriki Zaven Ter Yeghiyana təşəkkür məktubu göndərib. 

Bu hadisələri bilməyimə baxmayaq mənim Türkiyə sevgim azalmır. Hər şeydən öncə feodal Osman hökümətini Atatürkün qurduğu Türkiyə cümhuriyyətindən fərqləndirmək lazımdır. 

Həm Osmanlı əleyhinə üsyan edirlər, həm Ənvər Paşanı xilas edirlər. Siz heç bu haqda düşündünüzmü? Bu gün qondarma ermən soyqırımını isbat etməyə çalışan erməni müəlliflərini oxuyun, çıxışlarını izləyin. Onlar deyir ki, biz Osmanlıya sədaqətlə xidmət edirdik, amma bizim qədrimizi bilmədilər. Bu adamların bu sözü deyə bilməsi üçün bu adamların ataları, babaları düşünüblər, strategiya qurublar, 100 il, 200 il sonranın intellektual müzakirələrinin belə faktlarını, müdafiə mexanizmlərini planlayıblar. 

Başlıqdakı yazını təkrar oxuyun və gəlin həmrəy olub Bakının taleyini, məmləkətimizin halını, keçmişini, gələcəyini düşünək. Bu gün erməni yazarları, tarixçiləri deyir ki, Osmanlı höküməti qeyri-müsəlman əhaliyə zülm ediblər. Onlara sual verən lazım ki, əgər Osmanlı qeyri-müsəlman əhaliyə zülm edibsə bəs bu qədər erməni necə olub ki, nazir, millət vəkili, paşa, həkim, müəllim, səfir ola biliblər? 

İrəvan Ermənistana niyə verildi? Bir də bunu düşünək. Çünki ermənilər Antanta ilə razılığa gəlmişdilər Osmanlı dövlətini yıxmaq mövzusunda.  Heç bir böyük resursu olmayan, yeni yaranan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti bu şərtlə razılaşmağa məcbur idi. Əgər bu şərti qəbul etməsəydi vəziyyət daha mürəkkəb olacaqdı. Bu riskə getməyin bədəli çox ağır olacaqdı. 

Osmanlının nöqsanı da o idi ki, təhsil sistemi qura bilməmişdi. Axı feodal zehniyyətində olan hökümət necə təhsil qura bilər ki? Bu səbəbə görə də Avropada təhsil alıb Osmanlıya qayıdan ermənilərə kadr kimi ehtiyac duyurdu. 

Mən bu yazını kimisə ittiham etmək, kimisə günahkar çıxarmaq üçün yazmadım. Ona görə yazdım ki, düşünək. İtirdiyimiz hər dəqiqə əleyhimizə işləyir. Təhsilimiz haqqında bir daha düşünək. Bu gün bizim universitetlərimiz kadr yetişdirə bilirmi? Bu gün bizim təhsil ocaqlarımız vətəndaş yetişdirə bilirmi? Azərbaycan hamımızın ölkəsidir və əgər qəlbimizdə həqiqətən də Rəsulzadə sevgisi varsa onun vəsiyyətinə əməl etməli, bu ölkəni qorumalıyıq. 

                                                              Nicat Həşimzadə 

Nə bilim, Vallah?

Darıxdığım zaman pəncərərəmizdən məhəlləmizi müşahidə edərəm. Xüsusən də yay aylarında adam daha çox darıxır, əsəbləri gərginləşir. Yay aylarında məhəlləmizi və məhəllə sakinlərini izləməyə daha çox zamanım olur. Deməli, kişilər xeyir-şər evinin kiçik bir zalına toplaşıb gecə 3-ə, 4- ə qədər domino, nərd oynayırlar. İçəri tüstü-duman. Nəfəs kəsilir. Amma bu duman içində söhbətləşməkdən, oyun oynamaqdan həzz alırlar. Bəzən tənbəllik etməyib saatı izləyirəm və dəhşətə gəlirəm ki, 6-7 saat boş zamanı necə tapırlar görəsən? Xeyir - şər evinin ətrafında ağaclar var. Ağaclar quruyub gedir, amma bunların vecinə deyil. Dominodan, nərddən, siqaretdən başları ayılmır. Oturduqları stullar da, skamyalar da bərbad haldadır. Onları da düzəltməyə ərinirlər. Bir-iki dəfə həvəsimə tabe olub qoşulmuşam bu kişilərin məclisinə. El arasında bir söz var e: İt kimi peşman olmaq. İnanın Allaha, mən ondan da betər hala düşdüm. İndi vəziyyəti mənə deyilən cümlələrlə izah edəcəm:

- Bala, düz eləmədin e, müğənni Cəmilə sənə nə pislik edib ki, ona cavab qaytarırsan.
- Oğul, Əli Mirəliyev düz deyir də, dünya görmüş kişidir. Niyə ona etiraz eləyirsən?
- El -bizim, sirr bizim verilişində gördüm səni. Ordan sənə pul verirlər?
Nicat, bilirsən ki, atanın xətrini hamımız istəyirik, sən atanın canı düzün de. Televizora çıxmaq üçün pul verirsən?
- Nicat, verilişdə danışanda əllərini elə tutma, adamın arvadı öləndə əllərin elə tutur. ( Əllərimi sinəmdə çarpaz tutmağı nəzərdə tutur)

- Keçən verilişdə bir xanım gəlmişdi e,  o qadın o məsələdir, hə?
- Mənə bax e, onun nömrəsi olmaz səndə?

Mövzu qəflətən yenə Əli Mirəliyevə gəldi.

- Əli müəllim yaxşı kişidir, amma əsəbidir də. Yaşlı adamdır. Məncə də düz eləmədin, Nicat.
- Mənə bax e, bütün verilişlərdə də eyni köynəklərdəsən, problem varsa, çəkinmə e, de.

Başa düşdüm ki, bura gəlməklə çox böyük qələt eləmişəm. Repressiya illəri olsaydı, məni gülləsəydilər bundan daha yaxşı olardı. Dözə bilmədim, dedim ki. təcili getməliyəm, bağışlayın.

Eynən bu adamlar hər zaman deyirlər ki, indiki gənclik pozulub Gənclər tərbiyəsizdir. Özləri tin ağsaqqalı olmaqdan başqa işə yaramayan belə adamlar sadə qeybətlə məşğurlar.

Əziz və dəyərli tamaşaçılar, reklamlardan sonra Milyonçu şou davam edir:

Dərdoğlan müəllim sualımız belədir:
- Karantin günlərindən sonra məmləkətimizin halı necə olacaq.

a) İnşallah
b) Maşallah
c) Eyvallah
d) Nə bilim, Vallah.

- Dərdoğlan  müəllim, sizin sadəcə bir kömək şansınız qalıb, dosta zəng.
Bəli, mən köməkdən istifadə etmək istəyirəm.

Dostu Münəccim müəllimə zəng edir.
- Münəccim salam, Milyonçu şoudayam, bir sualda kömək lazımdır.
-Aha oxu sualı.

Dərdoğlan  Sualı və variantları oxuyur. 30 saniyə var, tez cavab ver.

Aparıcı:
Vaxt bitir, cavab lazımdır.

Dərdoğlan:
- Münəccim tez ol vaxt bitir, sualın cavabı nədir.

Münəccim cavabı bilmir,  tez-tələsik deyir:
- Nə bilim, Vallah.

Aparıcı və Dərdoğlan çaş-baş qalırlar:

Aparıcı: Məncə cavabı tapa bilmədi. Cavabı bilməmək mənasında "Nə bilim, vallah" dedi.

Dərdoğlan: Nə bilim, Vallah?

Aparıcı: Siz cavabı təsdiq edirsiz?

D: Yox e, nə cavab. Deyirəm ki, yəni nə bilim Vallah. Dəqiq bilmədim, cavab kimi deyir, yoxsa cavabı bilməmək anlamında deyir.

A: Cavab verin, vaxt bitib.

D: Cavab d, Nə bilim, Vallah.

Studiyada zəfər siqnalı eşidilir.

A: Təbriklər, Dərdoğlan müəllim. Cavab doğrudur.  Siz 190 manatı qazandınız.

Dərdoğlan sevinir, gözərindən yaş axır. Axşam uşaqlarına şokolad alacaq. Ən azı bir neçə gün utandığından evə gecələr, uşaqlar yatandan sonra gəlməyəcək.

Bəli, əziz dostlar, məmləkətimizin vəziyyəti "Nə bilim, Vallah" olacaq.

27. 04. 2020


                                                   Nicat Həşimzadə

                                                 

Nəyimizə lazımdır Cəfər Cabbarlı, Ömər Faiq?

Nəyimizə lazımdır, Cəfər Cabbarlı, Ömər Faiq? Bütün həyatını, istedadını xalqa həsr edən bu dahilər bizə lazımdırmı? Axı nəyimizə gərək? Bu gün onları oxumuruq, öyrənmirik. Sadəcə məktəb dərsliyində olduğu üçün oxuyuruq. Bilirəm, bu yazını oxuyan hər 10 adamdan 9-u deyəcək ki, mən oxumuşam. Fəqət elə dərd də ondadır ki, bu yazını da az adam oxuyacaq.  Bu məsələ haqqında düşünəndə yadıma bir hadisə düşdü. Bir dostum təhsil məsələləri ilə əlaqədar sənədləşmə işlərində məndən yardım istəmişdi. Mənsə bu dosta qarşı qəzəbli idim. Ondan ötrü ki, böyük oğlunun toyuna təkcə müğənniyə 8 min manat verən bu adam, övladlarının təhsilinə pul xərcləmək istəmirdi. Hirslə cavab verdim ki, get, uşaqların sənədləşmə işində 8 min manat verdiyin müğənnidən kömək istə. 

Görəsən, biz niyə beləyik? İldə ikicə dəfə müəllimlərə hədiyyə verməli oluruq, onda da deyinirik, danışırıq. Anlamaq istəmirik ki, bu hədiyyəni uşaqlarımızın ruhunu, düşüncəsini böyüdən müəllimlərinə veririk. Həmin anda toylara, nişanlara, gözəllik salonlarına xərclədiyimiz pullar yadımıza düşmür. Mənim dostum da təəssüf ki, bu qəbil adamlardan biri idi. Sonra münasibətlərimiz pozuldu. Çünki, vallah, qəsdən eləmirəm. Ancaq dözə bilmirəm belə adamlara. Ürəyim sıxılır, nəfəsim kəsilir. Başqa bir dostumla da təqribən bu mövzuya yaxın mövzuda mübahisə etmişdim. İbadət əhli olan bu dostum dövlət kitabxanalarından kitab oğurlamaqla fəxr edirdi. Ən azı 15 kitab oğurlamışdı. Adama deyirdim ki, sənin oğurladığın bu kitab indi kiməsə çox vacibdir, kimsə o kitabı axtarır. İkincisi də ki, lap heç kəsə lazım deyil. Axı, kitabxanaların funksiyası sənin evindəki kitabxananı doldurmaq deyil. Kitabxanalar oxuculara xidmət edir, kitabları da oxuyub qaytarmaq şərti ilə verirlər. İnsanların ürəyi yumşaqlığından belə bəd niyyətlər üçün istifadə etmək olmaz. Adama deyirdim ki, əgər bu gün sadə bir vətəndaş kimi dövlətə 5-10 manat pul atıb bununla fəxr edirsənsə, sabah Allah eləməsin, nazir olsan dövlətə 20 milyon atmaqla qürur hissi keçirəcəksən. Belə adamlar başa düşmür ki, məsələn, kassada sənə 20 manat qaytarmaq yerinə yorğun halında 30 manat qaytaran kassirə səhvən verdiyi 10 manatı geri vermək lazımdır. Çünki, əxlaq bizdən bunu tələb edir. Adamdan soruşuram ki, a vicdansız, axı niyə belə edirsən. Cavab verir ki, o boyda mağazadır, onsuz da çox qazanır, 10 manatla varlanan deyil. 

Adam başa düşmür ki, mağaza lap milyon manat da qazansa belə nadan hərəkətlə  sən öz içindəki əxlaqa xəyanət edirsən.  İkincisi, o 10 manatı kassirin maaşından kəsirlər. Bunları da danışanda deyir ki, kassirin canı çıxsın. Ayıq olsun, düzgün işləsin. Adama izah etmək olmur ki, insandır, neçə saat ayaq üstdə işləyir. Yorulur, ya həyatında ciddi problem var, fikrini bir yerə toplaya bilmir. 

Bir də belə adamların özlərini müsəlman saymaqları, ibadət əhli hesab etməkləri var. Hələ utanmaz-utanmaz təbliğat da aparırlar. Mənim tanıdığım ibadət əhli olan müsəlman dostlarım arasında yetərincə sağlam fikirli, həyatını doğru-dürüst yaşayan bir neçə adam var. Ancaq onlar həyalarına qısılıb susurlar. Abırsız adamlarsa özlərini İslam carçısı kimi təqdim edirlər. 

Sualımı bir daha təkrar edirəm, həqiqətən də Cəfər Cabbarlı, Ömər Faiq Nemanzadə bizə lazımdırmı? Axı biz cəmiyyət olaraq yaşadığımız hər gün, hər saat onların ruhuna xəyanət edirik. 

Almaniyadan bir dostum gəlmişdi Bakıya. Orada yaşayan azərbaycanlı deyil, həqiqətən də Almaniya vətəndaşıdır və milliyətcə də almandır. Metronu görmək istədi, 28 may həndəvərində adamı yüz yoldan hərlədib fırladım metronun girişinə gətirdim ki, Cəfər Cabbarlının heykəlini görməsin. Mən bu heykəli görəndə utandığımdam ölüb yerə girmək istəyirəm. O boyda Cəfər Cabbarlının heykəli quş nəcisiylə dolu olur. Ayıbdır axı. O boyda şəxsiyyəti belə hörmətsiz eləməzlər axı. Çətindirmi o heykəli səliqəli, təmiz saxlamaq. Niyə bizim sevgimiz də, nifrətimiz də saxtadır? Mən gecə-gündüz Cəfər Cabbarlı sevgisindən danışan bir tələbə yoldaşımın dəfələrlə həmin heykəlin qarşısına siqaret kötüyü atdığını görmüşəm. 

Axı Ömər Faiq nə qədər əzab çəkmişdi, deyirdi ki, biz işığı itirməməliyik, bu işığı qorumalı, gələcək nəsilə ötürməliyik. Bəli, onlar bu işığı qoruyub bizə ötürə bildilər. Ancaq biz o işığı məhv elədik. 

Ömər Faiq Nemanzadə "Dərdimiz və dərmanımız" adlı məqaləsində yazır ki, dövlətli adamlarımız var, fəqət təəssüf ki, onlar mədəniyyətə, elmə dəstək olmaq istəmirlər, əksinə pullarını, varidatlarını artırmaq haqda düşünürlər.

Yalandan özümüzü tərifləməklə deyil e. Hər şeyə dürüst münasibət bəsləmək və həqiqəti demək lazımdır. Azərbaycan ziyalılarını təkcə repressiya öldürməyib, Onları həm də biz öldürmüşük, öz dərdimizlə, laqeydliyimizlə, cahilliyimizlə. 

Cəfər Cabbarlıya yaşamaq üçün sadəcə 35 il icazə verdik, adamın ürəyi partdadı öldü. Mirzə Cəlilə bir parça quru odunu çox görən millətik biz. Adam əlyazmalarını cırıb peçə atırdı ki, soyuqdan donmasınlar. İndi kimi dindirsən deyir ki, Cəfər Cabbarlını, Ömər Faiqi, Mirzə Cəlili sevirəm. Sevirsən sev, mən etiraz eləmirəm. Amma hanı bu sevginin sübutu. Axı bu sevginin əməldə tətbiqini görmürük. Adam heyrətlənir ki, eyni adamlar həm deyir ki, 100 il ərzində heç nə dəyişməyib, həm də Cəfər Cabbarlını,Ömər Faiqi, Mirzə Cəlili sevir. Sevirsənsə bu sevgini əməldə sübut elə də. Sözdə sevməyə nə var ki?

Bu gün 24 Apreldir. Qondarma erməni soyqırımı günü. 18 Mart, 1918-ci ildə Üzeyir Hacıbəyovun evini ermənilər gülləbaran eləmişdi. Biz də Üzeyir bəyi daş-qalaq edirdik. Cəfər Cabbarlı da bu soyqırımdan canını güc-bəla xilas etmişdi. Yəni, çox qəribə millətik e, bizim ziyalımıza düşmən də nifrət edib, biz özümüz də. Bilməm, anlata bildimmi? 

Cəfər Cabbarlı adına kino studiyada Maşın realiti şou çəkirlər. Sonra bu layihənin rəhbəti Murad Dadaşov Xəzər TV rəhbəri təyin edildi. Təbrik edirəm, uğurları bol olsun. Bayağı saydığı müğənnilərə efir qadağası qoyub Fəlakəti efirə dəvət elədi. Çox uğurlu islahatdır, həqiqətən. Məncə gəlin, hamılıqla birləşək və  Murad Dadaşovdan xahiş edək ki, növbəti Maşın Realiti Şou- nu Axundov adına kitabxanada keçirtsin. Cəfər Cabbarlıya bir-iki il istirahət verək heç olmasa. Baxma da, Axundov həm də hərbçi olub axı, dözümü Cəfər Cabbarlıdan daha çox olar. 

                                                          Nicat Həşimzadə

Rəsulzadəni sözdə ya əməldə sevirik?

Koranavirus dünyanın siyasi-iqtisadi mənzərəsini dəyişdi. Dünya böyük itkilər verdi.  Azərbaycan da bu itkilərdən xilas ola bilmədi. Hər il turizmdən böyük gəlirlər əldə edən Amerika, İtaliya, Fransa, Türkiyə kimi ölkələr ciddi itkilərlə qarşılaşdılar. Azərbaycan da turizm sahəsin inkişaf etdirir. Ancaq bəlli məsələdir ki, bizim əsas gəlir mənbəyimiz neft ixracıdır. Neftsə dəyərin itirir. Bəlkə də heç zaman ağlımıza gəlməzdi ki, neftin bir bareli 13-14 dollara düşəcək. İqtisadçi ekspertlər vəziyyətin daha kritik olacağını düşünürlər. Bu məsələlərin fonunda bir amil diqqətimi daha çox çəkdi. Dünyada ciddi itkilər verən əksər ölkələrin vətəndaşları vətəndaşı olduqları dövlətin itkilərinə ağrıyırlar, acıyırlar. Dövlətin böyük itkilər verməsini həzm edə bilmirlər. Vətəndaşı olduqları dövlətin nüfuz itirməsini qəbul edə bilmirlər. Bəs biz nə edirik. Dövlətimiz itki verir, bizim insanlarımız isə bu məsələni məsxərəyə çevirirlər. Axı biz niyə hər şeyə lağ edirik? Niyə ciddi məsələlərə qeyri-ciddi, qeyri-ciddi məsələlərə isə ciddi münasibət göstəririk. Axı nəyə görə bizim insanımızın ən ali həqiqəti toy, nişan, xınayaxdı və s. bayağı şeylərdir? 

Başa düşürəm, həmin ölkələrdə vətəndaş özünü dövlətin vacib bir fiquru kimi hiss edə bilir. Vətəndaşı olduğu dövlət ona bü qüruru yaşadır. Bizdəsə problemlər çoxdur. Bizim insanımız 190 manatlıq yardımı almaq üçün böyük problemlərlə üzləşir. Həm də o məlum olur ki, biz texnoloji cəhətdən xeyli geridəyik. Bir saytda eyni anda 200-300 nəfər qeydiyyatdan keçmək istəyən zaman sayt çökür. 

Mən anlayıram, ölkədə problemlər çoxdur. Ancaq bu ölkə bizim ölkəmizdir, bu dövlət bizim dövlətimizdir. Bu ölkə naminə nə qədər insan özünü qurban verib. Axı biz niyə hələ də dövlət və hakimiyyət anlayışlarının fərqini bilmək istəmirik. Niyə anlamaq istəmirik ki, hökümətlər əbədi deyil. Amma dövlət əbədi olmalıdır. Dövləti qorumaq, saxlamaq lazımdır. Niyə başa düşmək istəmirik ki, dövlət hökümətin deyil, hökümət dövlətindir. 

Bu gün kimi dindirsən deyəcək ki, Rəsulzadəni sevirəm, Rəsulzadə böyük şəxsiyyətdir. Əlbəttə ki, Rəsulzadə böyük şəxsiyyətdir, ən yüksək hörmətə, ən ali sevgiyə layiqdir. Amma gəlin bir suala cavab verək. Biz Rəsulzadəni sözdə, ya əməldə sevirik? Bizim Rəsulzadə sevgimiz sözdən o yana keçmir. Əgər Rəsulzadəni seviriksə onun gəncliyə xitabını heç zaman unutmamalıyıq. Əgər Rəsulzadə sevgimiz səmimidirsə onun vəsiyyətinə əməl etməliyik. 

Kor-təbii sevgi bizə heç nə qazandırmayacaq. 

Sözdə sevməyə nə var ki? Amma bunu əməldə sübut etmək insandan zəhmət, cəsarət tələb edir. 

Bu gün neftin dəyərdən düşməsinə, dövlətimizin ciddi böhrana getməsinə sevinməliyikmi? Elə bilirsiz ki, neftin bu dərəcədə uzuclaşması sadə xalq təsir etməyəcək? Tarix dəfələrlə sübut edib ki, iqtisadi böhranı ən ağır keçirən təbəqə elə sadə xalq olur. 

Mən iki min manat maaş alanda dövlət sevgisi səmaya yüksələn, 2 ay maaş ala bilməyəndəsə dövlət sevgisi yerin dibinə girən çox adam görmüşəm. Mən hökümət sevgisinə dövlət sevgisi adı verən də çox adam görmüşəm. Dövləti sevmək üçün YAP-çı, AXCP-çi olmağa ehtiyac yoxdur. Heç bir partiyaya qoşulmadan, heç bir siyasi lideri dəstəkləmədən də dövləti sevmək olar. Qandi deyirdi ki, vətən sevgisi öz işini düzgün, vicdanlı görünməkdən başlayır. Yəni, süd satırsansa ona su qatma. Pinəçisənsə saxta material işlətmə. Bərbərsənsə qayçını, maşını yu, spirtlə, təmiz saxla. Müəllimsənsə, şagirdlərə saxta şeylər öyrətmə, Jurnalistsənsə yalan məlumat yayma. 

Yazımı böyük Rəsulzadənin gəncliyə xitabı ilə bitirmək istəyirəm. 

Ey Gənclik, Sənin öhdəndə böyük bir vəzifə var. Səndən öncəki nəsil yoxdan bir bayraq, müqəddəs bir ideal rəmzi yaratdı, onu min müşkülatla ucaldaraq dedi ki : BİR KƏRƏ YÜKSƏLƏN BAYRAQ BİR DAHA ENMƏZ!      

Əlbəttə ki, sən onun bu ümidini qırmayacaq, bu gün parlament binası üzərindən Azərbaycan türklərinin yanıq ürəklərinə enmiş bu bayrağı təkrar o bina üzərinə dikəcək və bu yolda ya QAZİ və ya ŞƏHİD olacaqsan!

Nicat Həşimzadə

Afaq Bəşirqızı, Rasim Balayev, Elgiz və efirdə söyüş

 Efirdə söyüş söymək olarmı? Əgər biz sözdə dediyimiz kimi hər şeyi təbii görmək istəyiriksə o zaman efirdə söyüşə belə kəskin münasibət göstərməyək gərək. Bu, həm də onu sübut edir ki, biz hələ də sovet düşüncəsindən xilas ola bilməmişik. Məsələn, Sovet romanlarında bir qadın ərinin dostu ilə ərinə xəyanət edəndə xəyanətə uğramış ər gəlib arvadına və nadan dostuna belə deyir:

- Sizdən heç cür bu hərəkəti gözləməzdim. Axı sizin etdiyiniz hərəkət kommunist əxlaqına ziddir. Şanlı Sovet mədəniyyətini niyə alçaldırsız.

Camaatımız efirdə səsləyən etikadan kənar ifadələrə elə sərt reaksiya göstərdi ki, mən çox təəccübləndim. İstər-istəməz düşündüm: Uşağına "əmini söy, dayıya eşşək de" sözlərini öyrədən camaat biz deyilik?
Bir hadisəni deyim, karantin günlərində biraz güləsiniz. Öz gözümlə görmüşəm. Uşağın sünnətini qardaşına verib dedilər ki, apar, dayın yesin.
Adam istər-istəməz fikirləşir ki, bu hadisələr, bu sözlər nədir, bəs bu amillər varkən  mədəniyyət naminə belə savaşmaq, üzdə, sözdə belə can-fəşanlıq etmək nədir?

Məsələn, hansısa müğənni yaxşı oxuyanda deyirik ki, köpək oğlu nə oxuyur e.
Və yaxud hansısa yazıçını tərifləyəndə deyirik ki, əclaf yaman yaxşı yazıçıdır. Yəni, Qafqaz xalqlarının danışıq dili elə söyüşlərdən ibarətdir.
Yazılarımda tərbiyəsiz sözlər olduğu üçün məni qınayan tələbə dostlarıma bir dəfə kinoteatra "Hadi İnşallah" filminə baxmağa getmişdik. Söhbət  tələbə qızlardan gedir. Bütün kino ərzində söyüşün 10-u bir qəpiyə idi. Qızlar hündür səslə bu söyüşlərə, bu bayağılığa gülürdülər. Film bitəndən sonra dedim ki, mənim yazdığım söyüşlər bu söyüşlərin yanında həm yasa, həm də toya getməlidir. Nə desələr yaxşıdır? Kino başqa, ədəbiyyat başqa.
Belə adamlar hər zaman bəhanə tapırlar.

Ümumiyyətlə gərək qadınlarla mübahisədən qaçasan. Milyon dənə sübut da qoysan qadın yenə öz bildiyini həqiqət sayır. Kurtlar Vadisi Pusu filmində İsgəndər Böyük İnciyə deyir:
Bir ideyaya inanmış bir qadın, bir ideyaya inanmış min kişidən daha təhlükəlidir.
Efirdə söyüş söymək olar sualına dəqiq cavab vermək çətindir. Ancaq bu məsələ elə də ciddi əhəmiyyət kəsb edən məsələ deyil. Millət həm deyir ki, biz televizora baxmırıq, həm də TV dəki hansısa söyüşə görə narahat olur.
Keçikçidağda bizim ordumuzun qürurunu tapdaladılar. Ancaq indi Afaq Bəşirqızının söyüşü bizi Keçikçidağda ordumuzun qürurunun təhqir olunmasından daha çox ağırıdır.
Ümumiyyətlə mənə elə gəlir ki, penislə bağlı söyüşlə bizim insanımıza daha maraqlıdır. Yadınıza gəlirmi, o boyda İlber Ortaylını da sünnət toyuna aparmışdıq.
Gələk Elgizə. Elgiz müasir televiziyanın bayağı şərtlərinə ən gözəl şəkildə cavab verən bir aparıcıdır. Cadu, yalan, evlilik, cin çıxartma və s. Adam konkret reytinqə çalışır. Bunu zatən bilirik. Amma Afaq Bəşirqızının Elgizi tənqid etməyə haqqı varmı? Məncə zərrə qədər də yoxdur. Çünki, Afaq Bəşirqızı bir zaman şəkil çəkdirdiyi, verilişində iştirak etdiyi, təriflədiyi adamları indi tənqid etmək haqqına sahib deyil. Prezidentlə görüşdə Afaq xanım aktyorların, aktrisaların haqqını, hüququnu müdafiə etməklə qəhrəman obraz yaratdı. Həmin an mən onda Teatr Xadimləri İttifaqının rəhbəri olmaq ehtirası gördüm. Bəs sonra noldu? Rayon camaatını təhqir elədi. Qəhrəman qadın obrazını bircə anda itirdi. Daha sonra nə oldu? Həmin qəhrəman qadın obrazını yaratmaq üçün Elgizi söydü. Yəni, xalqa mesaj vermək istədi ki, mən sizi düşünürəm. Sizə görə bayağı verilişləri və aparıcıları söyürəm.
Ay hörmətli Afaq xanım, xalqı belə sevən adamsızsa, 190 manata görə qurulan fırıldaqlardan danışın da. Rayon camaatını söyərək niyə hökümətin rəğbətini qazanmaq və ya qazandığınız rəğbəti artırmaq istəyirsiz?
Günah sizdə deyil e, bizdədir. Məsələn, həmkarınız Rasim Balayevin də gücü ancaq TV aparıcılara və Elza Seyidcahana çatır. Mənə görə, Elza Seyidcahan Rasim Balayevdən də, Afaq xanımdan da daha dəyərlidir. Şeilərinə görə onu sevməsəm də, bəstəkar kimi o yüksək hörmətə layiqdir. Elza xanım ən azından ölkəsində baş verən məsələlərə münasibət bildirməyə cəsarət edir. O ki, qaldı heyvanlara konsert verməyə. Belə sosial aksiyalar Avropanın qabaqcıl ölkələrində tez-tez olur. Məsələn, Avropada bir qadın təbiətin qorunması mesajını vermək üçün ağacla ailə qurur. Amma bizim bəzi savadsız saytlarımız, bəzi savadsız tv müxbirlərimiz məsələni ekoloji xəttə yox, evliliyə çəkirlər.

Axı niyə bir xalq artisti, bir xalq şairi  telefonu ilə bir video çəkib paylaşmadı sosial şəbəkələrdə. Xalqın aclığına, düşdüyü belə ağır vəziyyətə etiraz etmədi? Rasim Balayevi də, Afaq xanımı da aktyor kimi, aktrisa kimi sevirik, alqışlayırıq. Amma və lakin, xalq artisti belə olmamalıdır. Axı Rasim müəllim nə zamana kimi Zaurla, Elza Seyidcahanla dalaşacaq? 

Niyə bircə dəfə ölkədəki siyasi-iqtisadi vəziyyət haqqında fikir bildirmir, xalq artistlərimiz?
Çünki onlar xalqın yox, hökümətin artistləridir.
İnsan istədiyi siyasi partiyanı dəstəkləyə bilər. Amma məsələn YAP-ə sevirsənsə gördüyü yaxşı işlərli tərifləməklə bərabər, nöqsanlarını da tənqid etməlisən. Eynən, digər partiyalara da belə yanaşmaq lazımdır. Bəzi adamlar elə bilir ki, bir partiyanı sevirsənsə gördüyü müsbət işi də, mənfi işi də tərifləməlisən. Belə yanaşma kökündən səhvdir. Və yaxud tənqid etdinsə demək ki, xəyanət edirsən. Bizim xalq artistlərimizə bircə nümunə çəkəcəm. Türkiyənin əfsanəsi Tarık Akan deyirdi ki, sənət adamı apolitik ola bilməz. Sənət adamısansa demək siyasətə artıq qarışmısan. Özünü kənara çəkib dayana bilməzsən. Ya gördüyün ciddi sənət işləri səni siyasətlə bağlayacaq, ya da bayağı işlər görməklə baş qatacaqsan, daha doğrusu başını salamaq saxlamaq istəyəcəksən.

Əslində bizi hər gün söyürlər, ancaq Elgizi söyürlər deyə narahat oluruq. Bəs özümüzə görə nə vaxt narahat olacağıq?

Yazımı bu cümlə ilə bitirmək istəyirəm: Allah böyük şəxsiyyətimiz Fuad Poladova rəhmət eləsin. 

                                                                                                       

                                                                                     
                                                                                Nicat Həşimzadə 

Karantin günləri və Günah keçisi axtarışı - Nicat Həşimzadə

Nədənsə həmişə günah keçisi axtarırıq. Bu vərdişimiz uzun illərdən bəridir ki, bizi tərk etmir. Karantin günlərində bu vərdişimizi daha da təkmilləşdirdik. Ol səbəbdən ki, karannində bekarçılıq çox oldu. Karantin günlərində həm də o məlum oldu ki, dünyada boşanmaların sayı çoxalır. Evdə qalmağa məcbur olduqları bu ağır günlər bütün ailə dəyərlərini məhz etdi. Sübut etdi ki, xoşbəxt ailə kimi göz oxşayan ailələr əslində xoşbəxt deyillər. Sadəcə özlərini artistliyə qoyurlar, maskalanırlar. Maska demişkən Çinə maska yardımı etdik. Sonra özümüz maskasız qaldıq. Belə hallar olur. Ancaq bir həqiqət var ki, əgər daxili istehsalatın zəifdirsə və ya heç yoxdursa birinci, özünı yardım etməyi düşün. Mən belə şeylərə təəccüblənməyi unutmuşam. Somaliyə banan daşıyan ziyalılarımız Elina faciəsinə susmuşdular. Koronavirus bizim dövlət rəsmilərinə həm də onu sübut etdi ki, istehlaka güvənərək uzun müddətli inkişaf qurmaq olmaz. Gərək daxili istehsalat yaradıb inkişaf etdirəsən. 

Bir maska nədir ki, onu da xaricdən alaq və ya xüsusi həkim geyimlərini tikmək nə çətin işdir ki, onu da xaricdən sifariş edək. Əgər daxili istehsalatımızı inkişaf haqqında düşünsək o zaman işçi qüvvəsinə ehtiyac olacaq və xeyli işsiz adam işlə təmin olunacaq. 

Karantin günləri həm də onu sübut etdi ki, bu xalq ölməyib. Yardımlaşmaq bacarığını unutmayıb. Biri-birinin halına acımağı bacarır. Ac qalan insanları düşünə bilir.Nə yaxşı ki, insanlarımız sürətlə robotlaşan dünyada sevgi hissini unutmayıblar. 

Rəhmətlik Sokratın yaxşı bir sözü var: Deyir ki, əgər bir gündən daha artıq sevinirsənsə demək ki, səni aldadırlar. 

Mən də çox sevinə bilmədim. Bir müəllimə bir səhv edib deyə kütlə başladı lağ etməyə. Müəllimə videoda deyib ki, su da artıq içiləndə problem yaradır, deyəsən, Şekspirin sözüdür. Camaat başladı söyüş- qarğışa. Birincisi, bu ölkədə bu tip adamların apardığı Nizami Gəncəvi, Şekspir davası mənə səmimi görünmür. Ondan ötrü ki, 10 milyonluq ölkədə cəmi 0,07 % kitab oxuyan var. Rəqəmlər sizi aldatmasın. Hərflərlə də yazım, sıfır tam yüzdə yeddi. 

İkincisi, özlərini elə aparırlar ki, elə bil, böyük işlər görüblər ölkə üçün. Bunların vətən sevgisinin ölçüsü hədsizdir. Uzun illərdir ki, Nizami Gəncəvinin hansı xalqın şairi olduğunu isbat edə bilməyən xalqın nümayəndələri indi Nizami dərdi çəkməyə başlayıblar.

Üçüncüsü, videonun tam mətni yoxdur. Tələbərədən biri mənə dedi ki, müəlliməmiz o sözləri dedi, sonra bizdən soruşdu bu misraları kim əzbər bilir, kimin şeiridir? Yəni ki, əzizlərim, kimsə videonu montaj edib özünə lazım olan hissəni paylaşıb. 

Dördüncü, lap səhv edib. Coğrafiya müəlliməsi ədəbiyyatı bilməyə, şeir əzbərləməyə məcbur deyil. Yadınızdadırsa, bir müğənnidən Eynşteynin kim olduğunu soruşmuşdular. Müğənni də təbii ki, bilməmişdi. Axı niyə də bilməlidir? Müğənniyə Eynşteyn lazımdırmı? Təsəvvür edin ki, bir beyin cərrahına sual verirsən ki, ədəbiyyatşünaslığın neçə növü var? Camaat onda da həmin müğənniyə gülmüşdü. Bilirsiz, bunun səbəbi mədir? Çünki bizdə ixtisaslaşma çox bərbad haldadır. İnsanlar öz ixtisası üzrə işləmirlər. Tibb universitetini bitirən adam Bankda menecer işləyir. Bizim insanlarımız ixtisaslaşmanın nə olduğunun fərqinə varmır. Bilim adamına hörmətsizliyinin səbəbi də budur. 

Və ən nəhayət, axı mən dəqiq bilirəm ki, bu müəlliməni ittiham edən adamlar Uşinskinin, Suxomlinskinin, Pestalozzinin, Çernyayevskinin elmi pedoqoji üslublarından xəbərləri yoxdur. Məsələn, təkcə Uşinskinin bir metodunu deyim. "Şagirdə səhv sual verən zaman o daha çox düşünür, öz uşaq təkəbbürünə arxayın olaraq müəllimin səhv etdiyini bildirir və zamanla doğru sual verməyi bacarır, təhsil, tərbiyə isə doğru sual verməyi öyrənməklə başlayır" 

Son: Əziz insanlar müəllimlərimiz belə ağır karantin günlərində, ölkənin bərbad internet xidmətinə rəğmən online dərs keçirlər. Zaman sərf edirlər. Gecə-gündüz tələbələrin, şagirdlərin suallarına cavab verirlər. Və ən asası aldıqları azacıq əmək haqqında rəğmən Azərbaycan gəncliyinə xidmət göstərirlər. Onların qədrini bilək. Təbii ki, vicdanını, ləyaqətini itirən müəllimlər də var. Amma tarix, tale hər kəsi layiq olduğu yerə qoyur. Bu günün vicdanlı, ləyaqətli, zəhmət sevər müəllimləri ən azından yetişdirdikləri ləyaqətli gəncliyin xoş xatirələrində yaşayacaq. 

Azərbaycan üçün həmrəy olmağı bacaraq.